High Line, NYC

Projektowanie ogrodów miejskich

Na nowojorskiej liście Must See od niedawna nie może zabraknąć nowej roślinnej pozycji – i nie jest to Central Park. Mowa o High Line,  linearnym parku w miejscu niszczejącego od 25 lat wiaduktu kolejowego. Spektakularna, konsekwentnie i z rozmysłem zaprojektowana przestrzeń w sercu miasta przyciąga coraz większe rzesze turystów.

Nowoczesny park miejski
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Park miejski przykład zagospodarowania wąskiej przestrzeni
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org

 

 

Całość ma niemal 1,5 mili długości i zawieszona jest ok. 30 stóp nad ziemią. Oryginalna konstrukcja wzniesiona została w 1930 roku. Wybudowano ją by poprawić bezpieczeństwo na ulicach przemysłowej części miasta, gdzie rozpędzone pociągi były powodem ogromnej ilości wypadków. Skala problemu była na tyle duża, że trasę pokonywaną przez pociągi nazywano Death Avenue.
Od 1930cały transport płodów rolnych, mięsa, produktów przemysłowych czy poczty odbywał się nad ziemią.  Przemysłowa infrastruktura w tym miejscu prężnie rozrastającego się miasta po wielu latach przestała spełniać swoją funkcję i w 1980 roku władze podjęły decyzję o jej zamknięciu. Przez kolejne lata konstrukcja popadała w ruinę. Regularnie dewastowana przez chuliganów i porastana przez niekontrolowany rozrost samosiewów stawała się kulą u nogi w estetyce krajobrazu miasta.

Historia miejsca ogrodu miejskiego
Nowy York, zanim wybudowano High Line, photo from www.thehighline.org
Fragment miasta zanim powstał ogród
Nowy York, zanim wybudowano High Line, photo from www.thehighline.org
Budowa miejskiego ogrodu.
Budowa High Line, photo from www.thehighline.org
Działająca konstrukcja towarowa przed założeniem ogrodu
Działający High Line, photo from www.thehighline.org

 W 2003 roku dzięki inicjatywie non – profitowej organizacji „Friends of the High-Line” przy wsparciu władz miasta Nowy York ogłoszono konkurs na przekształcenie tej przestrzeni w park. Nie była to pierwsza tego typu inicjatywa na świecie, inspiracją była podobna, paryska  inwestycja z 1993 roku znana jako Promenada Plantee. Do konkursu stanęło 720 zespołów z 36 krajów.  W 2004 roku wybrano zespół projektowy którego trzon stanowiły: James Corner Field Operations (firma specjalizująca się w architekturze krajobrazu), Diller Scofidio + Renfro (firma architektoniczna) oraz Piet Oudolf (projektant zieleni czuwający nad doborem gatunkowym).

Zamknięta konstrukcja High Line NYC
High Line po zamknięciu, po 1980 roku, photo from www.thehighline.org
Przed wybudowaniem miejskiego praku
High Line po zamknięciu, po 1980 roku, photo from www.thehighline.org
Zdewastowana przestrzeń przed przebudową na park miejski
High Line po zamknięciu, photo from www.thehighline.org
Przed transformacją. High Line
High Line po zamknięciu, photo from www.thehighline.org
Tu powstanie nowoczesny park miejski
High Line po zamknięciu, photo from www.thehighline.org
Zdewastowana przestrzeń miejska.
High Line po zamknięciu, photo from www.thehighline.org

 

Prace rozpoczęto w 2006 roku, a trzy lata później oddano do użytku etap pierwszy (Section 1) – na odcinku od Gansevoort Street do West 20th Street. Etap drugi – od West 20th Street do West 34th Street –  ukończony i oddany został w roku 2011. Prace, w pierwszej kolejności, polegały na zdjęciu wszystkiego co zastano od gleby i roślin po stalowe tory. Wszystkie historyczne elementy struktury zostały naprawione i poddane konserwacji, odbudowano i wzmocniono konstrukcję i  dopiero na tej bazie na nowo aranżowano przestrzeń. Tory wróciły w większość miejsc parku stanowiąc jego integralny składnik, historyczny element przypominający o dawnej funkcji miejsca,  a zarazem atrakcję.

Budowa parku miejskiego
W trakcie budowy, photo from www.thehighline.org
Budowa nowoczesnego parku miejskiego
W trakcie budowy, photo from www.thehighline.org
Prace konstrukcyjne podczas budowy nowoczesnego parku miejskiego.
W trakcie budowy, photo from www.thehighline.org
Nasadzanie roślinności w parku miejskim.
W trakcie budowy, photo from www.thehighline.org
Rozkład roślin przygotowanych do nasadzeń w parku miejskim.
W trakcie budowy, photo from www.thehighline.org
Szalunki przed zalaniem. Budowa parku miejskiego.
W trakcie budowy, photo from www.thehighline.org
Drewniane podłoże w parku miejskim
W trakcie budowy, photo from www.thehighline.org

 

Linia parku stanowi nitkę, na którą, jak korale nanizane są kolejne atrakcje, czy to w obrębie samej konstrukcji High Line, czy w jej najbliższej okolicy. Park łączy trasy spacerowe z elementami wody, są tu platformy widokowe, tarasy słoneczne, miejsca wypoczynku i miejsca akcji miejskich. Rewitalizacja wiaduktu odbiła się także olbrzymim echem na jego otoczeniu. Powstało tu mnóstwo nowych, często offowych miejsc – galerii, barów, klubów. W samym High Line jak i okolicy organizowane są liczne wydarzenia o charakterze warsztatowym, artystycznym, muzycznym, czy botanicznym. Dla wszystkich grup wiekowych. High Line to obecnie także miejsce koncertów, performance’ów artystycznych, otwarta galeria, miejsce dziecięcych aktywności. Nie jest to oczywiście pierwszy na świecie park, który powstał na miejscu o pierwotnie przemysłowej funkcji, potwierdza jednak regułę, że dzięki konsekwentnym i bardzo przemyślanym działaniom twórców staje się czymś więcej niż miejską powierzchnią biologicznie czynną przeznaczoną do spacerów. Dzięki energii jaką wyzwala aktywizuje także przylegające do niego strefy.

Obok oryginalnego kształtu i zaadoptowaniu historycznej konstrukcji High Line wyróżnia przede wszystkim roślinność. Można spokojnie powiedzieć, że Piet Oudolf odwalił kawał dobrej roboty. Skład gatunkowy stanowią byliny, trawy, krzewy i drzewa dobrane pod względem trwałości i odporności na warunki miejskie, różnorodne względem kolorów, tekstur oraz pór kwitnienia (od późnego stycznia do połowy listopada), tworząc swoistą linearną łąkę. To co istotne, to fakt, że większość stanowią gatunki rodzime (w sekcji pierwszej to aż 161 na 210 zastosowanych gatunków), które przez 25 lat, kiedy High Line było nieużywane, naturalnie występowały w jego obrębie. Teraz rosną tu ponownie, posadzone jednak z rozmysłem, w konsekwentnie prowadzonej kompozycji, mają stanowić rodzasj miejskiej łąki. Oudolf bardzo rozważnie dobiera rośliny, oprócz formy i spójnego kolorystyki  muszą dobrze wyglądać także w innych porach roku, być trwałe i odporne zarówno na warunki środowiskowe, jak i na konkurencję w postaci chwastów. System nawadniający opiera się tu o wykorzystywanie wody opadowej, którą gromadzi i dystrybuuje do wszystkich partii nasadzeń. W założeniu najważniejsze znaczenie miał na samym początku, kiedy rośliny były świeżo posadzone. W miarę ich rozrostu i adaptacji do miejsca jego rola ma znacząco się zmniejszać.

High Line jest inspiracją dla innych miejsc tego typu na świecie. Podobne projekty  są  w trakcie realizacji w Bangkoku, Chicago – Bloomingdale Trail, Philadeplhii – Readnig Viaduct, Rotterdamie – Hofpleinlijn.

Inspirujący park miejski.
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Nowoczesny park miejski po przebudowie
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Nowoczesne rozwiązania konstrukcyjne w parku miejskim
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Inspirujący park miejski
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Wykorzystanie przestrzeni miejskiej
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Roślinność parku miejskiego
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Pomysł na miejskie schody
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Powrót do natury
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Wykorzystanie zastanej infrastruktury w miejskim ogrodzie.
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Relaks w miejskim ogrodzie
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Punkt widokowy miejskiego ogrodu.
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Nowoczesne ławki w przestrzeni miejskiej
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Zaciszne miejsce w miejskim ogrodzie
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Roślinność w parku miejskim
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Miejsce zacienione w parku miejskim
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Kwitnący ogród miejski
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Osłonięta od słońca ścieżka w parku  miejskim
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Połączenie architektury i parku
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Miejsce wypoczynku w parku miejskim
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Mieniący się złotem park miejski
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Nowoczesna ławka w parku miejskim
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Miejsce wypoczynku park miejski
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Drewniana ścieżka w parku miejskim
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Roślinność park
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Wykorzystana roślinność w parku miejskim
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Architektura w parku
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Park pomiędzy wieżowcami
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Park w środku miasta
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Park miejski na wysokości
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Pomysł na park miejski
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Park miejski na dawnej linii kolejowej
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org
Dawna linia kolejowa wykorzystana do budowy parku miejskiego
High Line, NYC, photo from www.thehighline.org

 

 

Wszelkie dodatkowe informacje, aktualności oraz zdjęcia można znaleźć na www.thehighline.org

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.